Царква
Дабрашчасныя тыя, хто жадае і прагне праўды, бо яны спатоляцца
(Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце 5:6)
Галоўная Відэа
500 гадоў Скарынаўскай Бібліі
500 гадоў таму, 6 жніўня 1517 году, палачанін Францішак Скарына выдаў у Празе першую беларускую кнігу — Псалтыр.

Скарынава Біблія — гэта, безумоўна, беларуская Біблія, бо нашым суайчыньнікам з Полацку было зроблена яе ўкладаньне, мастацкае афармленьне, каментаваньне, напісаныя прадмовы і пасьляслоўі на стараабеларускай мове. Мова выдадзенага Скарынам перакладу біблійных тэкстаў — царкоўнаславянская ў (стара-)беларускай рэдакцыі.

Скарына ня толькі надрукаваў Біблію. Ён стаў яшчэ і перакладчыкам Сьвятога Пісаньня, выкарыстоўваючы для гэтага царкоўнаславянскі тэкст, чэшскую Біблію 1506 году і Вульгату Гераніма (пераклад Бібліі на лацінскую мову, выкананы ў IV стагоддзі). У кожнай з кніг ён зьмясціў аўтарскую прадмову, на палях патлумачыў незразумелыя словы. Упершыню ў кірылічнай традыцыі Скарына ўвёў тытульны ліст, прамежкі паміж словамі, водступы-абзацы, а таксама адмовіўся ад скарачэньняў словаў. У пачатку кожнага разбдзелу зьявіўся кароткі зьмест. Такім чынам, перад намі выдавец, перакладчык і інтэрпрэтатар у адной асобе.

Францішак Скарына надрукаваў 20 кніг Старога Запавету (таксама называецца лічба ў 23 кнігі — калі лічыць кожную кнігу Царстваў паасобку). Іх агульная назва: «Библия руска выложена докторомъ Францискомъ Скориною из славного града Полоцька, Богу ко чти и людемъ посполитымъ к доброму научению». Большасць з іх былі выдадзены ў 1517−1519 гадах, «Деания и посълания Апостольская» з’явіліся ў 1525-м. Вядома таксама пра існаваньне асобных рукапісных кніг Ф. Скарыны. Такім чынам, ён, магчыма, пераклаў усе кнігі Бібліі. Або ён ня змог іх надрукаваць, або асобнікі не захаваліся.

Наклад кніг, якія выдаваліся да Скарыны, складаў 200−300 асобнікаў. Маюцца зьвесткі, што асобныя кнігі, якія выдаў Скарына, мелі да 1,5 тысячы асобнікаў. Таму з яго друкарні ў Празе выйшла да 10 тысяч кніг.

У часы Скарыны адзін з перапісчыкаў, Мацей Дзясяты, які працаваў пісарам у канцылярыі ВКЛ, перапісваў Біблію на царкоўнаславянскай мове пяць гадоў (1502−1507). Памер яго кнігі не на шмат перавышаў аб’ём 23 выданьняў Скарыны. За той час, пакуль Мацей перапісаў адну кнігу, Скарына надрукаваў тысячы асобнікаў. Для 16 стагоддзя гэта была сапраўдная рэвалюцыя.

На дадзены момант у сьвеце вядома ўсяго 519 асобнікаў кніг Францішка Скарыны. 353 з іх знаходзяцца на тэрыторыі Расеі, 47 — ва Ўкраіне, па 28 — у Беларусі і Польшчы, 20 — у Славеніі, 18 — у Даніі, 11 — у Велікабрытаніі і Германіі. Беларускія асобнікі можна ўбачыць у Нацыяльнай бібліятэцы Беларусі, дзе працуе Музей кнігі. Нядаўна ў Менску прайшла прэзентацыя кнігі «Сусьветная спадчына Францыска Скарыны». У ёй упершыню пад адной вокладкай прадстаўленыя ўсе кнігі Скарыны. Прычым, адразу на трох мовах (беларускай, расейскай і ангельскай). Зрэшты, асобныя выданьні знакамітага палачаніна факсімільна перавыдадзеныя, таму чытач можа замовіць у бібліятэцы нават тыя выданьні, арыгіналы якіх знаходзяцца за мяжой.






Тэгі: Францішак Скарына, Біблія, кнігадрукаваньне, хрысьціянства

Гл. таксама:
У Менску прайшло духоўна-асьветніцкае сьвята ў гонар Скарыны
Веру, што Скарына быў у Венецыі і шмат чаму тут навучыўся — італьянскі прафесар
Апостальскі Візітатар БГКЦ павіншаваў вернікаў з сьвятам Раства Хрыстова
Ватыканскія архівы адкрылі новыя зьвесткі пра Скарыну
Праблемы канфесійнага статусу Скарыны і яго час
Сістэма Orphus
Гэтае відэа глядзелі 116 разоў (-ы)
Архіў відэа

Беларускі грэка-каталіцкі біскуп Чэслаў Сіповіч. Да 100-годдзя з дня нараджэньня

Памяць пра біскупа Чэслава Сіповіча ў яго родных мясьцінах

Пульс хрысьціянскай Беларусі: пілігрымка Віцебск — Полацак

Малітва надзеі на мір

Новыя сьвятыя — кананізацыя блаславёных Папаў Яна XXIII і Яна Паўла II

Старажытнае слова. Лёс Міхала Баброўскага

Зварот Першаярарха УГКЦ: быць разам, каб адстаяць дзяржаву!

Першаярарх УГКЦ: адкладзіце зброю!

Нараджэньне Бога. “Размова Мацкевіча” з айцом Яўгенам Усошыным

Візіт кардынала Курта Коха ў Санкт-Пецярбург

Апостальскі нунцый пра місію грэка-католікаў, іх веру і тоеснасьць беларусаў

Сінакса БГКЦ у Баранавічах. Нунцый пра Царкву і веру
   Старонкі:  1 23 4 5    
Апошнія навіны
27.11.2018 Навіны
У Берасьці ўшанавалі памяць ахвяраў Галадамору ва Ўкраіне
23.11.2018 Навіны
Сьвяты Пасад: рэлігія – гэта не субкультура
24.10.2018 Сьвятло Ўсходу
Быць спадкаемцамі сьв. Кірылы і Мятода — зьвяртацца да людзей на зразумелай мове
19.10.2018 Навіны
Сьвяты Пасад пракаментаваў раскол паміж Масквой і Канстанцінопалем
08.10.2018 Навіны
Зьверхнік УГКЦ: «Экуменізм трэба забраць з рук дыпламатаў»
05.10.2018 Гісторыя Царквы
Праваслаўныя беларусы — народ без сваёй Царквы
22.09.2018 Навіны
Архімандрыт Сяргей (Гаек) пра чаканьні беларусаў ад сустрэчы з Папам у краінах Балтыі
19.09.2018 Бібліятэка
Вінцук Адважны. Унія на Палесьсі
05.09.2018 Навіны
У БГКЦ і ў супольнасьці рэдэмптарыстаў распачаў служэньне новы дыякан
31.08.2018 Бібліятэка
Боская Літургія між сьвятымі айца нашага Яна Залатавуснага
Літургічны каляндар
субота
СЬНЕЖНЯ
Сёньняшняе чытаньне:
ЛІТУРГІЧНЫ КАЛЯНДАР
Пошук у літургічным календары
Перакідны царкоўны каляндар БГКЦ на 2018 год можна набыць ва ўсіх парафіях БГКЦ, а таксама праз Рэдакцыю газеты «Царква»;
Памятка для вернiкаў
Біблія па-беларуску
Катэдральны пляц
27.10.2016
Дзе можна адвучыцца на сьвятара БГКЦ і набыць Біблію па-беларуску?
Міхаіл Батура, Бягомаль
15.09.2015
Хто мой сын па вераспавяданьні?
Андрэй, г. Магілёў
08.07.2015
Пра царкоўныя запіскі і інтэнцыі падчас Літургіі
Алег, г. Менск
Найбольш чытанае
05.10.2018
Праваслаўныя беларусы — народ без сваёй Царквы
22.09.2018
Архімандрыт Сяргей (Гаек) пра чаканьні беларусаў ад сустрэчы з Папам у краінах Балтыі
27.11.2018
У Берасьці ўшанавалі памяць ахвяраў Галадамору ва Ўкраіне
08.10.2018
Зьверхнік УГКЦ: «Экуменізм трэба забраць з рук дыпламатаў»
24.10.2018
Быць спадкаемцамі сьв. Кірылы і Мятода — зьвяртацца да людзей на зразумелай мове
Апытаньне
Царкоўная Унія 1596 году ў Берасьці: памылка, шанец, непазьбежнасьць?..
Шкодная інтрыга палякаў і езуітаў супраць рускага праваслаўнага насельніцтва
Памылка, якая прывяла да паланізацыі
Шанец, каб аднавіць Царкву часоў першых хрысьціянаў
Выкананьне Хрыстовага запавету
Непазьбежнасьць гісторыі: мы жывём паміж Захадам і Ўсходам
Нешта для мяне зусім незразумелае
Ня ведаю
Прагляд адказаў
Статыстыка сайту
Хто Вы па веравызнаньні?
Праваслаўны
Рыма-католік
Грэка-католік
Евангельскі хрысьціянін
Проста хрысьціянін
Атэіст
Язычнік
Яшчэ ня ведаю
Іншае
Прагляд адказаў